Hebt u ook meegedaan met de tuinvogeltelling? Dit evenement, dat medio januari elk jaar wordt georganiseerd door de Vogelbescherming trekt steeds meer deelnemers. Dit jaar hebben meer dan 30 duizend mensen, waarvan 2180 in de provincie Groningen, de vogels in hun eigen tuin geteld. Het weer werkte dit jaar niet zo mee, in het natte winderige hefrstweer lieten zich minder vogels zien dan vorige jaren. Ik telde er in een half uur niet meer dan twaalf.

In de meeste tuinen werden één of twee merels gespot. Meestal is het aantal per tuin van deze vogel beperkt, want meneer verdedigt zijn territorium fanatiek. Soms loopt de grens van twee merelgebieden dwars door je tuin; dan wordt je regelmatig getrakteerd op felle schijngevechten tussen de heren. De roodborst is nog meer bezitterig. Die verjaagt ook andere vogels uit z’n gebied. Daar tel je dus ook bijna nooit meer dan één van.

Qua aantal heeft de huismus voor de zoveelste maal gewonnen; er werden meer dan 110 duizend geteld; in Groningen ook nog bijna 1300. Niet dat het zo goed gaat met de huismus; de aantallen zijn in de afgelopen tien jaar met meer dan een kwart verminderd. Het punt is, dat de huismus voor z’n voortbestaan volledig afhankelijk van de mens is geworden. Ze verschijnen vooral op plaatsen, waar ze regelmatig worden gevoerd. Daar komen ze dan ook met tientallen tegelijk langs, dus dat telt wel lekker door. Ik denk zomaar, dat mensen die de vogels regelmatig voeren, ook meer meedoen met de tellingen. Dan hebben we het dus niet meer over een willekeurige steekproef, maar over een gekleurde telling.

De tuinvogeltelling geeft dus niet zozeer aan welke vogels in ons land in het algemeen het meest talrijk zijn, maar vooral welke vogels zich aan kunnen passen en het beste van onze aandacht weten te profiteren. De laatste jaren worden er meer kauwen geteld; de soort staat dit jaar landelijk op de vijfde plaats. In feite wordt daarmee de toenemende bebouwing zichtbaar. Kauwen broeden voornamelijk in gebouwen en in holle bomen, dus misschien wijst hun toenemend aantal ook op een effect van de bezuinigingen in het groenbeheer?

Er was nog een ander opvallend verschijnsel; er werden tweemaal zoveel ijsvogels gezien als in 2011. Op dat moment was het nog geen winter geweest; inmiddels hebben we een echte koudegolf te pakken. De kans is daarom groot dat we volgend jaar weer veel minder ijsvogels kunnen melden, want dat is nou juist een soort die we op onze voedertafel niets te bieden hebben. Voor de andere vogelsoorten was het zachte weer in januari een reden om zich niet te laten zien in onze tuinen. Er was overal elders nog voedsel te halen, immers.

Wout Veldstra