Anders omgaan met leven en wonen: Eco-wooncomplex ‘Meerwaarde’

Bij de milieutop in Kopenhagen werd pijnlijk duidelijk dat economische belangen zwaarder wegen dan een leefbare wereld. Als de wereldleiders niet verder komen dan mooie woorden, kun je er op wachten dat burgers zelf het milieuvraagstuk oppakken. Een mooi voorbeeld daarvan is Transition Town Groningen. Zij bouwen in alle rust ‘van onderop’ aan een duurzame samenleving. Met wijsheid, creativiteit, eigen inzichten en ervaringen van de gewone man laten ze zien dat het ook anders kan. Hun projectgroep Klimaatneutraal Bouwen en Wonen is in gesprek met de gemeente Groningen over het aanleggen van een nieuwbouw eco-complex in Meerstad. Pionier Wim Gersteling ontvouwt de plannen.

De gemeente Groningen wil de duurzaamste zijn. Wat woningbouw betreft mogen ze dan nog wel een inhaalslag maken, want overal in Nederland verrijzen duurzame bouwprojecten. In Zwolle zijn al drie energiezuinige woonwijken. En in Boxtel en Purmerend wordt helemaal energieneutraal gewoond. Het mooie van deze projecten is dat de meeste op initiatief van de bewoners zelf zijn gestart.
In de beleidsnota van de gemeente Groningen staat als doelstelling om Meerstad “gasloos” te bouwen. Dé plek dus voor het project Klimaatneutraal Wonen. En ook nu komt de vraag van de bewoners zelf.

Het woonconcept Het project met ‘Meerwaarde’ bestaat uit minimaal 40 koop- en huurhuizen. Dit aantal is nodig om gemeenschappelijke voorzieningen te bekostigen. Want de ambities zijn hoog: zo moeten er zonnecollectoren, een installatie om energie in op te slaan en een biogasinstallatie komen. Het hemelwater moet worden opgevangen om de wc mee te spoelen. Maar nog beter is een eigen helofytenfilter dat water zo goed zuivert dat het ook in de wasmachine gebruikt kan worden. Maar het gaat verder: het gaat hier om het totale woonconcept. Het is de bedoeling om het afval te minimaliseren en wat er aan afval ontstaat moet vergist en/of gecomposteerd worden. Wim Gersteling: “Veel van de toekomstige bewoners zouden ‘de economie van het genoeg’ na moeten streven. Die hebben er wel wat voor over om energieneutraal te wonen.” Hoewel er mogelijk in een wooncluster gebouwd gaat worden heeft ieder huis zijn eigen voordeur. Auto’s worden uiteraard buiten het complex geparkeerd.

Toekomstgericht wonen
Gersteling heeft in binnen- en buitenland goed om zich heen gekeken. In Meerstad wil hij zoveel mogelijk innovatieve mogelijkheden toepassen. Vooral de zogenaamde kaswoningen, met veel glas, zijn erg veelbelovend. Behalve de gunstige energiebalans (de woning levert warmte op) is het mooie van deze woningen dat ze uit units bestaan. Als later de kinderen het huis uit zijn, maak je de woning makkelijk kleiner en zo krijg je meer leefruimte buiten. Of je verandert de bestemming van de woning. Met warmtewanden en leem op de muren wordt de vochtopname en –afgifte in het huis geregeld waardoor je altijd verzekerd bent van een gezond binnenmilieu.

Ecologie
De bewoners gaan zelf hun voedsel verbouwen. Wim: “Het contact met de natuur en hoe het voedsel tot ons komt is belangrijk voor educatie van de kinderen.” In een speciale, niet arbeidsintensieve methode van biologische tuinbouw (zgn. permacultuur) groeien verschillende planten zodanig door en naast elkaar dat ze voordeel hebben van elkaars aanwezigheid. Bestrijdingsmiddelen en kunstmest zijn niet nodig. Dieren zijn essentieel in de permacultuur: lieveheersbeestjes eten de bladluizen en vogels de schadelijke insecten. De beplanting rondom het complex zorgt voor maximale biodiversiteit, wat staat voor de rijkdom aan leven om ons heen.

Voor wie wel Wie bij de woorden milieu en ecologie nog steeds aan geitenwollen sokken denkt, loopt nu toch echt dertig jaar achter. Steeds meer mensen nemen wel bewuste keuzes en de verantwoordelijkheid voor het verbeteren van de kwaliteit van leven. Na hun geen zondvloed, maar kleinkinderen met een toekomst. Produceren en consumeren zonder de aarde te belasten. In ‘Meerwaarde’ komen zowel starters-, huur- als koopwoningen in diverse prijsklassen, voor mensen met diverse inkomens, leeftijden en samenlevingsvormen. Groningen wil in 2025 de duurzaamste stad van Nederland zijn. Als onze locale bestuurders doortastender zijn dan de wereldleiders en Wim Gersteling honderdvijftig medebewoners vindt, kan het woonexperiment Meerwaarde wel eens trendsetter worden.

Meer info op: www.transitiontowngroningen.nl

Erik Knollema

Pionier Wim Gersteling Wim Gersteling heeft de Academie voor Beeldende Kunsten gedaan en is grafisch ontwerper. Over het plan ‘Meerwaarde’zegt hij: “De veran- deringen in de maatschappij zijn al in gang gezet, duurzaamheid wordt de nieuwe standaard. In dit plan ontwikkelen we de visie ‘klimaatneutraal wonen’. De uiteindelijke deelnemers bepalen hoe het eruit gaat zien. Maar wie voorop loopt, moet wel hoog inzetten. Daarom willen we de nieuwste en beste systemen. Dat zal ongetwijfeld duurder zijn, maar we gaan subsidies aanvragen – tot aan Brussel toe. Dit moet het voorbeeldproject worden van een woon- en levensbasis. De tijd is er nu rijp voor. Daarom willen we aanhaken bij Meeroevers – plan 1 van Meerstad (in het zwarte ovaal). Binnen drie jaar moet het er staan, anders duurt het te lang. Ons grootste doel is nu zo veel mogelijk belangstellenden te bereiken.” Geïnteresseerden die meer informatie willen, kunnen bellen of een mail sturen (telefoon 050 - 5267148, e-mail Dit e-mail adres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. ).